Met de D3100 zie je dat Nikon een nieuwe weg inslaat. Er zijn nieuwe sensoren met 14 en 16 megapixel beschikbaar en in de nieuwe D3100 zit een 14.2 megapixel sensor. De software onder de motorkap, het instrument om het beeld van de sensor zo goed als ruisvrij te verwerken en op te slaan, heet bij Nikon Expeed. En laat de D3100 nu net de eerste reflex zijn met een Expeed 2 aan boord. De ontwikkelingen in het verbeteren van de ruis(onderdrukking) en de kwaliteit (definitie) van het beeld, gaan op dit moment veel sneller, dan bij de meer-pixels hype die we in het verleden zagen. En toch heeft de D3100 vier megapixel meer, dan de 10 megapixel van de voorganger. Dat is dus bijna de helft meer.
De video bewerking in de camera komt uit de aanmerkelijk duurdere D300s. En je kunt nu ook een foto knippen uit een stukje film. Met de komst van de D3100 hebben alle Nikon camera's nu een CCD sensor. De D3000 werkte nog met de achterhaalde CMOS.Gebleven zijn de 11 AF punten die de D3000, D5000 en de D90 ook hebben, maar door Expeed 2 wordt de AF info wel 1,5x sneller verwerkt dan in een D90. Het wegschrijven van een opname gaat bij de D3100 heel wat sneller dan bij de voorganger de D3000.
Nu heeft de D3100 wel meer nieuwigheden. Nikon wijst graag naar de Full HD 1920x1080 filmmogelijkheid met, 24 beelden per seconde. Ook werkt de AF tijdens het filmen. Film wordt weggeschreven in het MPEG-4 AVC/H.264 formaat. De D3100 is de eerste Nikon reflex met de HD en AF film mogelijkheid. Andere Nikon camera's komen ten tijde van de introductie van de D3100 niet verder dan 1280x720 pixel en hebben geen AF tijdens het filmen. De latere D7000 heeft dezelfde filmmogelijkheden als de D3100.
En mede door Expeed 2 is ook de lichtgevoeligheid van de sensor omhoog gegaan.
De D3100 heeft Live View de D3000 had dat niet, en de bediening ervan gaat met een eenvoudige schakelaar.
De laatste grote verbetering betekend meer gemak voor de gebruiker: het nieuwe View NX2 wordt gratis bijgeleverd, niet zo uitgebreid dan Capture, maar wel voldoende voor de beginnende amateur. Met View NX2 is eenvoudig en intuïtief te werken. Je kunt de witbalans wijzigen en het contrast, verscherping, D-ligting en dergelijke wijzigen in RAW. En je kunt de opname opslaan in JPG voor gebruik op een website of afdruk. De camera heeft meerdere software mogelijkheden om de opname al in de camera te verbeteren. Maar met View NX2 gaat dat veel preciezer.
Foto: Nikon
De D3100 is op meerdere vlakken beter dan een D90 en soms zelfs gelijk aan een D300s. De D3100 is uitermate geschikt voor hen die een betere camera willen dan een compact, geschikt voor vakantie, verjaardag en eenvoudig gebruik. Gezien de lage prijs heeft de camera zijn beperkingen. Geen draadloze flitsfotografie met de opklap-flitser, geen 9 opnamen per seconde, niet geschikt voor Nikkor AF objectieven zonder een SWM motor en dat soort zaken. Maar dat zijn zaken die de doelgroep niet nodig heeft.
Camera voor de beginnende fotograaf.
De echte beginner kan aan de slag met het Guide menu. Je kunt in dit menu kiezen voor Opname, Tonen of Wissen van gemaakte foto's en Instellen van de camera. Je bedient het menu met het wieltje van de Multi-selector en de OK-knop op de achterwand, lekker intuïtief. In het Opname menu kun je kiezen voor de Eenvoudige of Geavanceerde bediening of je gaat de Timer of de Stille stand gebruiken. Voor deze laatste functie wordt je verwezen naar de betreffende schakelaar hiervoor aan de bovenkant van het camerahuis. Als je dan aan de schakelaar draait zie je dat het de scherminformatie volgt. Het kan niet mis gaan. De keuzes in het menu Eenvoudige opnamen worden direct doorgevoerd in de camera. Je hoeft dan geen menu's of dergelijke te gebruiken. Gemakkelijker kunnen we het niet maken, zou iemand anders zeggen. Leuk voor me was dat je bijvoorbeeld via Guide > Eenvoudige bediening, naar Slapende gezichten kunt. Had het zelf niet bedacht, maar de camera zet dan sowieso de flitser uit. Heel logisch dus. In totaal heb je in dit menu ongeveer 9 verschillende onderwerpen. Keuze zat om onbezorgd aan de gang te gaan.
Dit scherm zie je in de GUIDE stand.
Een voorbeeld uit de GUIDE stand voor “slapende gezichten”.
In het menu Geavanceerde bediening wordt je wel gevraagd om instellingen op de camera zelf te wisselen. Zo moet je voor een zachte achtergrond de keuzeknop op A zetten. De iets ervaren gebruiker weet dan ook wel dat je dan de grootte van het diafragma kunt instellen via de insteldraaischijf. Doe je dat nu niet en volg je het menu van Guide middels de OK knop, dan kun je wel via dit menu het diafragma op bijvoorbeeld f4,0 zetten en als je dan een opname maakt, zie je dat er wel met het ingestelde diafragma een opname is gemaakt.
Naast het menu Guide menu is er nog een eenvoudige hulp. Deze gids is ook geschikt voor de wat gevorderde gebruikers. Werk je bijvoorbeeld in P, dan krijg je met een druk op de Info-knop de meest belangrijke instellingen te zien van je camera. Hier kun je met de multi-selector een instelling veranderen, zonder daarvoor in het menu te moeten duiken. Je moet dan wel weten wat bijvoorbeeld het verschil is tussen AF-A en AF-S, maar daarvoor heb je de gebruiksaanwijzing.
Mogelijkheden van de insteldraaischijf.
Als je als beginner sneller wilt werken dan via het Guide menu, dan zet je de insteldraaischijf op het groene Auto icoontje. Je hoeft dan alleen nog maar op de afdrukknop te duwen voor een opname. De camera zal zelf alles instellen om een zo goed mogelijke opname te realiseren. Desnoods klapt de ingebouwde flitser vanzelf omhoog als het een beetje te donker is. De gebruiker kan in deze Auto stand niets aan de camera veranderen. De automaat doet zijn werk en laat ingrijpen door de gebruiker niet toe. De meeste opnamen zullen in de Auto stand goed zijn, maar verwacht niet dat je er nu alleen maar schitterende opnamen mee krijgt. Soms zal het licht van de flitser gewoon niet genoeg zijn. In het donker vuurwerk fotograferen zal gewoon niet lukken omdat de camera dan van alles zal doen om de donkere hemel goed te belichten. Dat zal hij doen middels de ingebouwde flitser. En voor vuurwerk heb je een flitser net niet nodig.
In de stand met dit 'geen flits' symbool heb je het groene auto menu, maar dan zonder flits.
Helemaal gelukkig ben ik met de Flitser uit instelmogelijkheid op de insteldraaischijf. Dan weet je zeker dat als je in een museum enkel foto's maakt zonder dat de ingebouwde flitser op klapt. Verder is de Flitser uit stand het zelfde als de groene automatiek.
Als iets gevorderde gebruiker ga je dan op de camera middels de insteldraaischijf op de pret-menu's zetten. De D3100 heeft de volgende pret-menu's: Portret, Landschap, Kinderen, Sport, Close-up en Nachtportret. Je hoort wel even in de gebruiksaanwijzing na te lezen wat de camera er mee bedoeld.
De ervaren gebruiker weet dat hij ook gebruik kan maken van de M, A, S en P mogelijkheden van de insteldraaischijf.
Het camerahuis.
De D3100 is voor Nikon de kleinste digitale reflexcamera en de D3100 heeft het laagste gewicht. Eigenlijk is de camera niet veel groter dan een bridge camera. Dat maakt dat je er aan moet wennen hoe je de camera vasthoudt. Met de D80 merkte ik dat ik geen 4, maar nog slechts 3 vingers om de handgreep kreeg. De vierde vinger kon ik onder de camera kwijt, dat gaf een veilig gevoel. Met de D3100 kan ik eigenlijk nog net 3 vingers om de handgreep zetten. Soms zijn het er nog maar 2. En dan komen de pink en ringvinger onder de camera.
Het camerahuis voelt goed aan. Niet het plasticgevoel dat je bij andere merken tegen komt.
Zelfs de goedkoopste Nikon heeft nu een speciale Quiet-stand om de camera te bedienen. En als je er met een decibelmeter naast houdt, zul je merken dat het geluid iets zachter is. Maar totaal geen reden om dit Quiet te noemen. In de praktijk zul je deze mogelijkheid nooit gebruiken.
Aan de bovenkant van het camerahuis ontbreekt een LCD monitor voor een blik op de instellingen van de camera. Bij duurdere camera's heb je dat wel.
Ook bij de D3100 merk je dat Nikon, meer dan andere merken, na denkt over ergonomie en de bediening van de camera. Het resultaat is dat de meeste functies van de camera gemakkelijk te bedienen zijn. Een stukje rubber waar je met de rechterduim de camera vast hebt, zit op de plek waar de duim normaal rust. Geeft een veilig gevoel. Kijk in de winkel maar eens hoe andere merken dat hebben gedaan.
Het menu.
In het Weergave menu heb je de keuze over 7 verschillende instellingen. In het Opname menu heb je 15 verschillende keuzes, waaronder een mogelijkheid om alle instellingen weer terug te zetten naar de instelling zoals die was toen je de camera kocht. Deze laatste functie komt ook weer voor bij het Setup menu, naast nog 25 andere menu's. In het retoucheer menu heb je 17 verschillende mogelijkheden. Advies is om de meesten nooit te gebruiken. Je kunt foto's beter bewerken op een groot scherm en bewerkingssoftware zoals het gratis View NX2 of het apart aan te schaffen Capture NX2. Het leukst is het menu voor de Recente Instellingen, waar je elke veranderde instelling chronologisch kunt terug vinden. Zelf kwam ik de laatste 20 veranderingen daar weer tegen. Denk nu niet, al die menu's dat snap ik nooit. Dat hoeft ook niet. Je begint met de Guide, daarna stap je over naar de Groene instelling en waar nodig kun je altijd nog eenvoudig wat wijzigen via de info-knop. De info-knop zie je 2 keer op de camera. De infoknop werkt ook als aan- uit schakelaar voor de monitor en vandaar dat hij direct naast de afdrukknop zit. Kijk je door de zoeker, dan kun je de info op de monitor direct uit zetten. Wil je nu via de monitor en de info-knop enkele instellingen veranderen dan zit de 2 knop naast de monitor. Heerlijk dat men in Japan hier over nagedacht heeft.
Foto: Nikon
Voor mij zijn nieuw de instellingen voor Afstandmeter en de Flikkerreductie.
De Afstandmeter is aan of uit te zetten en je krijgt dan naast de al oude groene stip, links onder in de zoeker ook een rood oplichtende stip, om je te laten weten waar je scherpstelt (te wijzigen met het wiel van de Multi-selector op de achterwand) en een aanduiding om je te laten weten naar welke kant je het objectief moet draaien om wel scherpte te krijgen. Dit werkt gemakkelijker en het lijkt preciezer dan de oudere functie waarbij je alleen via de groene stip kunt scherpstellen.
Omdat ik gewend ben middels de zoeker te werken, is het storend dat je de monitor standaard aan staat. Hier brengt dan de gebruiksaanwijzing een oplossing, gewoon even op Info knop drukken. Met je vinger van afdrukknop naar infoknop is niet veel moeite. Als je aan het fotograferen bent zie je na elke opname het gemaakte resultaat. Wil je dat nu niet: zowel het Infoscherm als het scherm met de gemaakte opname zijn in het menu uit te zetten. Je kunt een gemaakte opname dan terug zien door daarvoor op het bedoelde Weergave knopje te drukken.
De D3100 heeft geen auto bracketing. Wil je meerdere opnamen maken met een iets verschillende belichting, dan zul je meerdere keren op het afdrukknopje moeten drukken.
Filmen.
Het is jammer dat je via de Guide instelling of via het Info-knopje geen mogelijkheden hebt om te gaan filmen of een filminstelling te wijzigen. Je kunt wel een keuze maken voor Pal of NTSC, maar dat hoeft niet in het Guide menu. Dat zou Nikon in het gewone instellingen menu kunnen zetten. Waarschijnlijk verander je dat nooit van je leven. Iets wat je vaker zult wijzigen is de AF instelling. Als je bij het filmen op een gezicht laat scherpstellen, dan werkt dat wel netjes, maar als er nu geen gezicht in de opname voor komt, dan is de AF wel de kluts kwijt. Je kunt alleen via de menuknop naar de AF-veldstand om een AF instelling voor film te wijzigen. Wat mij betreft hoort het meer thuis in het menu voor de filminstellingen.
Filmen: schakelaar één keer naar rechts duwen
Filmen aan door op de rode knop te duwen, filmen uit door er nogmaals op te duwen.
Als je wilt filmen zet je de scherpstelstand op AF-S. Dan werkt de AF continu tijdens het filmen. Om gemakkelijk te werken zet je de AF stand tijdens het filmen op Breedveld. Dan gaat het meestal wel goed. Je kunt de AF op Gezichtsprioriteit, Normaal en op Meevolgende AF zetten, maar dat zijn specifieke keuzes. Niet geschikt voor algemeen gebruik.
De AF van de D3100 werkt wel goed, maar omdat de AF in Liveview plaats (contrast-scherpstelling) vindt, is deze trager dan bij de normale fotografie. En je ziet de AF pendelen, van dichtbij tot veraf. En dat vraagt tijd. Probeer dat te voorkomen tijdens het filmen. Je werkt al beter als je de AF manueel in stelt en dan één shot maakt. Het een beetje indrukken van de ontspanknop is al voldoende om de scherpstelling tussen het filmen door even in te stellen. Koop een aparte microfoon, want de microfoon in het camerahuis, neemt de geluiden van de zoom, de AF motor en van je vingers op.
De praktijk.
De D3100 geeft scherpe en doortekende opnamen. Een klein ruis testje gedaan: dat wordt zichtbaar bij ISO 1600 en vanaf ISO 3200 werkt het storend. Daarmee presteert de D3100 beter dan bijvoorbeeld de D90.
Door de goede lichtgevoeligheid prestaties kun je de automatische ISO-instelling van de D3100 prima gebruiken. Stel die wel via het menu in tot bijvoorbeeld maximaal 1600.
Met de autofocus is snel en precies te werken. Bij het standaard 18-55 mm kit-objectief, is de AF trager dan bijvoorbeeld met een AF-S DX 16-85mm f/3,5-5,6 G ED VR. Dat objectief kost wel 5 keer meer. Een eerlijke vergelijking is dit dus niet. Zelf vind ik het jammer dat de 11 AF instelplekjes als kleine zwarte puntjes op het matglas te zien zijn. Druk je een beetje op de afdrukknop dan lichten ze rood op. Bij duurdere camera's zie je geen kleine puntjes maar meerdere vlakjes.
Als je de camera voor het eerst in je handen hebt, valt me één ding direct op. De D3100 is klein te noemen. En als gebruiker van andere Nikon camera's valt het me op dat je bij de D3100 geen snelle menu's hebt voor het formatteren van de geheugenkaart middels de 2 rode knopjes of het wissen van de menu instellingen via de 2 groene knopjes. Deze functies zijn beiden wel te bedienen via de eerste twee mogelijkheden van het setup menu.
Nu is de D3100 door Nikon bedoeld als een eerste instapcamera, en voor die doelgroep maakt mijn wens niks uit. Sommigen zullen misschien de D3100 gebruiken als handige back-up camera en dan maakt het ook niet zoveel uit.
Nu ben ik geen filmer, maar heb dat wel eens uitgeprobeerd met een D90, D3s en nu weer de D3100. Met name de D90 heeft een leuk yello-effect. Een bewegend vierkant krijgt dan de vorm van een trapezium. Google er maar eens naar wat dat is. Bij de D3s is dat behoorlijk minder en de D3100 zit op het niveau van de D3s of misschien zelfs minder.
Objectieven.
Je hebt met de D31000 alleen AF met gebruik van AF-S objectieven. Nikon heeft maar 11 verschillende vaste brandpunten en 13 verschillende zoom AF-S objectieven. En deze AF-S objectieven zijn nog maar op de markt sinds 1996. De vanaf 1986 leverbare AF objectieven kunnen door de D3100 niet scherpgesteld worden omdat de benodigde scherpstelmotor hiervoor ontbreekt in de D3100. Je hebt er dan ook niet voor betaald.
Met de iets duurdere D90 kun je wel met alle AF en AF-S objectieven werken. Met de nog weer iets duurdere D7000 kun je weer automatisch werken met alle AI en AIS objectieven en die zijn nog maar op de markt sinds 1977.Wat let je om op de D3100 een 3.5cm f/2.8 S objectief uit 1959 te zetten. Je zult zelf moeten scherpstellen, de AF van de camera helpt je daarmee middels een groene stip onder in de zoeker. Het diafragma is met de hand in te stellen en de juistheid van de belichting is middels het histogram op de monitor af te lezen. Je zult alles manueel in moeten stellen, maar je hebt wel een camera met de Nikon traditie: alles kan. Wel zeg ik er eerlijk bij dat ik het je niet zal aanraden om dit te doen, met camera's zoals de D7000, D300s, D700 en bijvoorbeeld D3s kun je veel gemakkelijker met oudere objectieven werken. Je kunt een snel door het bos rijdende motorcrosser met behulp van de 3D tracking best met een D3100 op de plaat krijgen. Je hebt misschien een klein beetje geluk nodig. Dat gaat echt veel beter met een D3s. Heb je nu zin in een D3100, let er dan wel op dat je tot de doelgroep behoort. Behoor je niet tot de doelgroep: Nikon heeft veel leukere camera's.
De D3100 kan standaard geleverd worden met een AF-S DX 18-55 mm f/3,5-5,6 G VR kit objectief. Gezien het weinige geld dat je hiervoor betaald kun je er eigenlijk geen buil aan vallen. En als je minstens 2 of 3 stops diafragma gebruikt, heb je een dijk van een objectief. De kwaliteit van de D3100 sensor kan met gemak een beter objectief aan.
Bijvoorbeeld de AF-S DX 18-70 f/3,5-4,5 G ED die je als standaard zoom objectief kunt gebruiken. Iets duurder en weer beter is de AF-S DX 16-85mm f/3,5-5,6 G ED VR met meer bereik en met VR, waardoor je nog langzamere sluitertijden kunt gebruiken.
Ben je nu echt een beginner schaf dan de D3100 aan met de AF-S DX 35 mm f/1,8 G. Geen gezeur over beeldhoek en dergelijke. Je leert door de zoeker te kijken en met een stapje naar voren of achteren ga je leren kadreren. Met dit objectief heb je 2 stops meer speelruimte in de sluitertijd vanwege het grote diafragma.Wil je later uitbreiden naar een wat meer tele-objectief, ga dan voor de AF-S 70-300 f/4,5-5,6 G ED VR, die past uitstekend naast de standaard zoom objectieven.
De gebruiksaanwijzing.
De camera wordt gewoon geleverd met een Nederlandse gebruiksaanwijzing. De camera is al bij aanschaf ingesteld op Nederlands. In de gebruiksaanwijzing vindt je een opsomming van de mogelijkheden. Er staat soms nog in waarvoor een bepaalde instelling handig is. Met de gebruiksaanwijzing leer je niet fotograferen, daar is dat ding niet voor.
De schrijvers van de gebruiksaanwijzing proberen aan te sluiten bij bestaande fotografische termen en Nikon begrippen. En soms wordt er een nieuw woord bedacht: Nikon noemt de insteldraaischijf “Standknop”. Volgens Google is Nikon bijna de enige die het woord “Standknop” gebruikt. Bij de D5000 werd de oudere term “keuzeknop” gebruikt.
De concurrentie.
Voor het geld dat je kwijt bent aan een D3100 kun je ook een systeem compact camera aanschaffen. Je hebt het dan bijvoorbeeld over een Olympus PEN E-PL1, Panasonic Lumix DMC-GF2K, de Sony NEX en Samsung NX. Deze systeemcamera's hebben een gemeenschappelijke deler, namelijk een compact formaat en licht gewicht. Dat compacte lijkt wel wat, maar met een objectief op de camera is het compacte idee wel verdwenen. Mijn indruk is dat deze camera's echt niet in de buurt komen qua gebruiksgemak met de D3100. De sensor is soms nog kleiner dan bij de D3100 en het formaat van de sensor bepaald in grote mate de kwaliteit van de opnamen.Bij Canon kun je goedkoper terecht voor een EOS 1000D uit 2009, maar dan mis je wel 4 Mb aan pixels en heb je een iets kleinere sensor met een 1,6 cropfactor. De 1000D heeft 7 focuspunten tegenover de 11 van de D3100. Eigenlijk een beetje achterhaalde camera, de prijs is er ook naar.
Dan is er de Canon Eos 500D, in prijs vergelijkbaar met de D3100. Je hebt dan 15Mb, een 1,6 cropfactor, ook maar 9 AF punten.
En dan is er nog de iets duurdere Canon EOS 550D. Je hebt dan 18Mb, 1,6 cropfactor en weer de 9 AF punten.
De D3100 verschilt met alle Canons, doordat Nikon het CLS flitssysteem heeft op alle camera's en met alle leverbare flitsers. Daarmee kun je gemakkelijk draadloos flitsen al heb je er voor de D3100 wel een SB-700 of SB-900 voor nodig die vanaf de camera heel veel andere CLS flitsers kan aansturen. Canon heeft wel een draadloos flitssysteem maar dat is bij lange na niet zo eenvoudig als het Nikon CLS.
Een ander verschil van de D3100 met alle Canon's is dat de Nikon 3D-tracking heeft op 11 punten en daarmee in staat is om een bepaald onderwerp in de zoeker te volgen en de AF op dat onderwerp continue scherp te stellen.
Er zijn nog andere instapreflexcamera's zoals de Sony Alpha A290 en 390 en de Pentax K-x, maar deze merken hebben niet het systeem en de service zoals Nikon en Canon dat wel hebben. Als je een instapcamera koopt hoop je er lang een plezierig gebruik van te maken. En eventueel uit te kunnen breiden met een grote hoeveelheid objectieven en andere accessoires. De andere merken blijven dan achter. Een van de redenenen dat deze camera's net wat goedkoper zijn.
Nikon heeft zelf nog een concurrent voor de D3100, de D5000 met een flexibele monitor. Maar qua mogelijkheden en kwaliteit is de D5000 geheel ingehaald door de D3100.
Samenvatting.
Je koopt met de D3100 een geweldige camera die aansluit bij de wensen van hen die eens een betere camera willen gebruiken dan het compactje. De vele mogelijkheden krijg je snel onder de knie middels de ingebouwde gids (guide). Vandaaruit kun je de mogelijkheden verder verkennen middels de insteldraaischijf.
De camera past goed bij de doelgroep, maar je nu echt verder wilt met een fotografische hobby neem dan een D90 of D7000.
Wil je de enkele kenmerken, specificaties, accessoires en andere foto's zien:
http://www.nikon.nl/nl_NL/product/digital-cameras/slr/consumer/d3100
De meeste verschillen tussen de Nikon camera's in een Excel overzicht:
http://home.kpn.nl/braak117/camera%20overzicht.xls
Auteur: Hans Braakhuis
Nikon D3100, Nikon D3100 test, Nikon D3100 review, Nikon D3100 ervaring, Nikon D3100 getest